و. از عربي به سرياني
¿ يادداشت مربوط به ابوالفرج در فصل فلسفه.
ز. از عربي (يا فارسي) به ارمني
¿ يادداشت مربوط به مخيتار آني در فصل تاريخ.
ح. از عبري به لاتيني و زبانهاي روميايي
دربارهٴ آلفونسوي فرزانه ¿ بخش (ج) در بالا. دربارهٴ هرمان آلماني ¿ بخش (ب) در بالا. دربارهٴ ابراهيم شم طب طرطوسي ¿ فصل طب.
مانفرد1
شاه سيسيل. در حدود 1232 زاده شد؛ در 1266، در جنگ بنونتو كشته شد. فرزند نامشروع فردريك دوم. امير تارانتو؛ نايبالسلطنهٴ سيسيل پس از مرگ پدرش (1250). در 1254، با كمك سپاهي از مسلمانان ارتش پاپ را در فوگيا شكست داد و فرمانرواي حقيقي سيسيل شد؛ در 1258، در پالرمو تاج پادشاهي بر سر نهاد. در 1260، با كمك هوادارن امپراتور در ايتاليا هواداران پاپ را شكست داد. آنگاه، پاپ (اوربان چهارم، 1261 ـ 1264)، سلطنت سيسيل را به شارل آنژو پيشنهاد كرد، و او در 1266، مانفرد را در بنونتو شكست داد.
توجهي كه فردريك دوم به معارف عربي و عبري نشان ميداد از سوي پسرش مانفرد ( ¿ يادداشتهاي مربوط به هرمان آلماني و بارتولوميوي مسينايي)، و جانشين و فاتح قلمروش شارل آنژو (1266 ـ 1282)، دنبال شد (
¿ يادداشتهاي مربوط به موسي پالرمويي و فرج بن سليم).
در يادداشت مربوط به ابراهيم بن حسدي (نيمهٴ اول سدهٴ سيزدهم)، از ترجمهٴ كتاب التفاح از عربي به عبري ياد كردم، كه محاورهٴ جالينوسي منحولي است و متن عربي آن گم شده است. اين رساله با راهنمايي مانفرد از عبري به لاتيني ترجمه شد. گاه اين ترجمه به خود او نسبت داده شده، ولي برفرض هم كه او اطلاعاتي از زبان عبري داشته باشد، نامحتمل است كه اين اطلاعات براي ايفاي چنين مقصودي كافي بوده است.
جوواني كاپوايي2
يهودي ايتاليايي، كه به دين مسيح درآمد. نام اصلياش معلوم نيست. در حدود 1262 ـ 1278، برآمد. مترجم عبري به لاتيني. از ترجمههاي اوست: